Role chroniące i niszczące w szkole

Każde dziecko ma naturalną potrzebę bycia zauważanym i docenianym. Kiedy dziecko idzie do szkoły, pragnie zaistnieć wśród rówieśników i chce, żeby nauczyciel poświęcał swój czas i uwagę głównie jemu. 

Już po kilku dniach w szkole możemy zauważyć, że wśród dzieci następuje powolny, ale wyraźny podział na „lepszych” i „gorszych”. Rozpoczyna się nieświadomy proces obejmowania klasowych ról.

Role wspierające i niszczące

Najbardziej komfortowo czują się dzieci, które obejmują tzw. role wspierające. Dzieci te są postrzegane jako zdolne, inteligentne i błyskotliwe. Role te przyjmują dzieci, które potrafią czytać, znają litery, liczą, mają dobrą pamięć, potrafią skoncentrować się na zadaniu.

Dzieci, które nie mają tych umiejętności, porównując się z rówieśnikami uznanymi za zdolnych, zaczynają czuć się „gorsze”. Żeby zaistnieć w klasie, zaczynają obejmować tzw. role niszczące.

Dzieci popisują się i wygłupiają, a w oczach innych dzieci przyjmują rolę błazna. Dokuczają innym dzieciom i nauczycielom, przez co uznawane są za niegrzeczne. Zaczynają mieć problemy z nauką lub z rówieśnikami.

Jak pomóc dziecku wyjść z niszczącej roli?

  • Kompensuj i wzmacniaj poczucie bezpieczeństwa, które w niszczącej roli jest nikłe. Poczucie bezpieczeństwa jest niezbędne do podniesienia samooceny. Przeciwny efekt osiąga się przez obecność stresu.
  • Czytaj dziecku bajki terapeutyczne, opowieści metaforyczne i przypowieści. Czytanie jest jednym z 3 filarów sukcesu na początku edukacji.
  • Prowokuj sytuacje, wysyłaj na doświadczenie innych ról (zajęcia z użyciem dram i pracą z zasobami). Daj dziecku możliwość uczestniczenia w zajęciach, gdzie może odegrać inną rolę. Dobrym przykładem jest harcerstwo, taniec czy kółko teatralne.